Je hebt je pols gebroken, de dokter heeft alles netjes gezet, je zit in een gipsverband of hebt een operatie achter de rug.
▶Inhoudsopgave
En dan hoor je het: de botgenezing loopt niet lekker. Dat is echt vervelend, maar gelukkig is er iets wat kan helpen: een botgroeistimulator.
Maar wat is dat precies, en hoe helpt zo’n apparaatatje je bot om sneller te genezen? Leg het gewoon uit, alsof we bij de koffie zitten.
Wat is een botgroeistimulator eigenlijk?
Een botgroeistimulator is een klein medisch apparaatje dat je op je huid draagt, meestal vlak boven de plek waar je bot gebroken is. Het ziet eruit als een soort buisje of een kleine doos met een zachte kussen eraan.
Je draagt het dagelijks, meestal zo’n twintig minuten, en het doet de rest. Geen pijn, geen geklik, gewoon rustig aan. Het idee erachter is best simpel: bot reageert op prikkelen.
Als je bot breekt, gaan er automatisch cellen aan het werk om het weer te repareren.
Maar soms loopt dat proces vast. Dan kan een botgroeistimulator helpen door kleine elektrische of ultrageluidsimpulsen naar het bot te sturen. Die prikkelen de botcellen om harder te werken. Alsof je een traag motorrentje even laat doorschieten.
Waarom loopt botgroeing soms vast?
Botgenezing is een natuurlijk proces, maar het kan langzaam verlopen. Vooral bij oudere mensen, bij rokers, of als de breuk lastig is (zoals een comminutieve breuk, waar het bot in meerdere stukken is gebroken), kan het langer duren.
Ook als er weinig bloedvoorziening is rond de breuk, of als je suikerziekte hebt, kan de genezing stroef lopen. Medici spreken van een “trage genezing” als na zes tot acht weken nog geen duidelijke verbetering zichtbaar is op de röntgenfoto. Dan is het tijd om iets extra’s te doen. En dat is precies waar een botgroeistimulator om de hoek komt kijken.
Hoe werkt de techniek erachter?
Er zijn twee soorten botgroeistimulatoren die veel worden gebruikt: ultrageluid en elektrisch. Beide werken op een andere manier, maar hebben hetzelfde doel: je botcellen activeren. De bekendste ultrageluidsbotgroeistimulator is het EXOGEN-systeem.
Ultrageluid: zachte trillingen die botcellen wakker maken
Die gebruikt laagfrequent ultrageluid — dus geen geluid dat je hoort, maar trillingen die diep doordringen in het weefsel.
Die trillingen zorgen ervoor dat bepaalde cellen, de osteoblasten (de bouwcellen van bot), harder gaan werken. Ook de osteoclasten, die oud bot afbreken, worden gestimuleerd, zodat er ruimte komt voor nieuw bot.
Elektrische stimulatie: piëzo-elektrische kracht
Je draagt het apparaatje dagelijks twintig minuten op de huid, recht boven de breuk. Het is pijnloos en je merkt er eigenlijk alleen een lichte warmte van. Volgens fabrikant Bioventus (eigenaar van EXOGEN) kan het de genezingstijd bij trage genezing met wel 38 procent verkorten.
Dat is best indrukwekkend voor zo’n simpel apparaatje. Er zijn ook apparaten die werken met elektrische impulsen, zoals de Ossatec Botgroeistimulator.
Die maakt gebruik van het feit dat bot van nature kleine elektrische ladingen opwekt als het belast wordt — dat heet piëzo-elektrisch effect. Als je bot breekt, verdwijnen die natuurlijke signalen. De simulator bootst ze na door kleine elektrische pulsen naar het bot te sturen. Die prikkelen dezelfde cellen: osteoblasten en osteoclasten. Het resultaat is zichtbare callusvorming op de röntgenfoto?
Een betere bloeddoorstroming rond de breuk, meer aanmaak van nieuwe botcellen, en dus snellere genezing. Het is alsof je het lichaam even helpt herinneren wat het moet doen.
Wie kan er het meest van een botgroeistimulator profiteren?
Niet iedereen met een polsbreuk heeft er direct baat bij. Maar als je dokter zegt dat de genezing stagneert, of als je tot de groep behoort waarbij genezing vaak langzaam loopt (invloed van roken op botgenezing, suikerziekte, oudere leeftijd), dan is het zeker de moeite waard om het te overwegen.
Ook bij open breuken, of als er sprake is van een pseudartrose (dat is een bot die na maanden nog steeds niet is samengegroeid), kan een botgroeistimulator een goede optie zijn. Soms wordt het zelfs voorgeschreven na een operatie, om de genezing te ondersteunen.
Is het veilig? En werkt het echt?
Goede vraag. Uit onderzoek — onder andere gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde — blijkt dat botgroeistimulatoren veilig zijn en weinig bijwerkingen hebben.
De meeste patiënten merken er amper iets van, afgezien van een lichte prikkeling of warmte. Wat betreft effectiviteit: de resultaten zijn veelbelovend, maar niet voor iedereen hetzelfde. Sommige studies laten zien dat het de genezingstijd flink kan verkorten, andere vinden een bescheiden effect. Maar als je al maanden in een gips zit en je bot wil gewoon eindelijk doorgroeien, is een paar minuten per dag met zo’n apparaatje toch zeker de moeite waard?
Praktisch: hoe gebruik je zo’n apparaat?
Meestal krijg je het apparaat aangeleverd door het ziekenhuis of een gespecialiseerde leverancier. Je krijgt uitleg over hoe je het moet plaatsen en hoe lang je het per dag moet dragen.
Bij EXOGEN is dat twintig minuten, bij andere apparaten kan het iets langer of korter zijn.
Je hoeft niet naar het ziekenhuis te komen — je doet het thuis, op je gemak. En je kunt er gewoon mee door het leven: lezen, tv kijken, op je telefoon zitten. Het apparaat doet zijn werk terwijl jij rustig aan de slag gaat met je dag.
Conclusie: een slim hulpmiddel bij trage genezing
Een botgroeistimulator is geen wondermiddel, maar wel een slim en veilig hulpmiddel als je bot na een polsbreuk niet wil doorgroeien.
Of het nu ultrageluid of elektrische stimulatie is: het idee is hetzelfde — je lichaam helpen om wat het van nature al kan, maar even beter. Als je merkt dat je genezing stagneert, praat er dan met je arts over. Misschien is een botgroeistimulator net dat zetje dat je nodig hebt. En wie weet: over een paar weken zit je weer met een sterke pols op de fiets.