Gipsfase hand en pols

Wat is een distale radiusfractuur en waarom is het de meest voorkomende polsbreuk?

Annelies de Vries Annelies de Vries
· · 5 min leestijd

Stel je voor: je glijdt uit op een nat trottoir, je arm schiet automatisch naar voren, en boem — je landt hard op je hand.

Inhoudsopgave
  1. Wat is de distale radius eigenlijk?
  2. Waarom breekt deze plek zo vaak?
  3. Hoe herken je een distale radiusfractuur?
  4. Welke soorten breuken zijn er?
  5. Hoe wordt een distale radiusfractuur behandeld?
  6. Herstel: het duurt langer dan je denkt
  7. Kunnen er complicaties optreden?
  8. Kan je een polsbreuk voorkomen?
  9. Conclusie: veelvoorkomend, maar niet onbelangrijk

De pijn is direct en heftig. Wat je waarschijnlijk net hebt, is een distale radiusfractuur. Klinkt medisch? Is het ook. Maar in gewoon Nederlands is het gewoon: een polsbreuk.

En niet zomaar een polsbreuk — het is dé meest voorkomende botbreuk in het hele lichaam. In Nederland lopen jaarlijks zo’n 30.000 tot 40.000 mensen hiermee rond. Dus tijd om er echt begrip voor te krijgen.

Wat is de distale radius eigenlijk?

Je onderarm bestaat uit twee botten: de radius (aan de duimkant) en de ulna (aan de pinkkant).

De radius is het langste van de twee en draagt de zwaarste lading als je je hand gebruikt — denk aan vasthouden, draaien, tillen. Het distale deel is het uiteinde van dat bot, precies waar je pols begint. Dus een distale radiusfractuur is simpelweg een breuk aan het polseinde van je onderarmbot. En omdat dat stukje bot zo’n cruciale rol speelt bij elke beweging van je hand, voelt zo’n breuk ook meteen aan als een ramp.

Waarom breekt deze plek zo vaak?

De reden is puur mechanisch. Als je valt, is je eerste reflex: je armen naar voren strekken om je val te breken.

Die kracht gaat rechtstreeks door je handpalm naar het distale deel van de radius.

En dat botje is er niet berekend op een harde landing. Vooral bij ouderen boven de 65 jaar, waar botten door osteoporose brozer zijn, gebeurt het vaker — maar ook jongvolwassenen tussen 15 en 35 jaar raken regelmatig getroffen, bijvoorbeeld tijdens skiën, skateboarden of een simpele val op de fiets. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Orthopedie (NVvOrtho) is de distale radiusfractuur verantwoordelijk voor maar liefst 15 tot 20 procent van alle polsbreuken. Dat maakt het niet alleen de meest voorkomende polsbreuk, maar ook een van de meest voorkomende fracturen in het algemeen.

Hoe herken je een distale radiusfractuur?

De symptomen zijn meestal duidelijk: Belangrijk: als je na een val direct veel pijn hebt en je pols zwellt op, wacht dan niet te lang.

  • Scherpe pijn in de pols, vooral bij beweging
  • Snelle zwelling en blauwe plekken
  • Een pols die er “verkeerd” uitziet — soms zelfs licht krom of vervormd
  • Moeite met grijpen of vasthouden van voorwerpen
  • In ernstige gevallen: een tinteling of gevoelloosheid in de vingers

Ga naar de huisarts of spoedeisende hulp. Een röntgenfoto bevestigt meestal binnen minuten of er sprake is van een breuk — en hoe ernstig die is.

Welke soorten breuken zijn er?

Niet elke distale radiusfractuur is hetzelfde. Artsen maken onderscheid op basis van hoe het bot is gebroken:

  • Niet-verplaatst: Het bot is gebroken, maar de delen zitten nog op hun plek. Vaak goed te behandelen zonder operatie.
  • Verplaatst: De botdelen zijn verschoven. Dit vervaagt vaak de pols en heeft meestal een operatie nodig.
  • Comminutief: Het bot is in meerdere stukken gebroken. Dit is de ernstigste vorm en vraagt altijd chirurgische ingreep.
  • Open fractuur: Het bot steekt door de huid heen. Zeldzaam, maar ernstig — risico op infectie is hoog.

Hoe wordt een distale radiusfractuur behandeld?

De behandeling hangt volledig af van de ernst. Bij een milde, niet-verplaatse breuk volstaat vaak een gips of brace voor vier tot zes weken.

Pijnstillers helpen de eerste dagen, en daarna begint de revalidatie. Bij verplaatste of comminutieve fracturen is een operatie vrijwel onvermijdelijk.

Tijdens zo’n ingreep worden de botdelen weer in de juiste positie gebracht en vastgezet met platen, schroeven of pinnen. Dit heet “open repositie en interne fixatie” (ORIF). Het klinkt eng, maar het is een veelgebruikte en betrouwbare techniek. De meeste mensen kunnen binnen een paar weken weer lichte dagelijkse activiteiten doen.

Herstel: het duurt langer dan je denkt

Genezen is niet hetzelfde als weer fit zijn. Na een polsbreuk is fysiotherapie essentieel

  • Bewegingsoefeningen om stijfheid te verminderen
  • Krachttraining voor hand- en onderarmspieren
  • Coördinatie- en fijne motoriek-oefeningen

Zonder oefeningen blijft je pols stijf, zwak en pijnlijk. Een fysiotherapeut helpt je met: inzicht in het herstelproces na een polsbreuk. Het volledige herstel kan drie tot zes maanden duren — soms langer bij oudere patiënten of complexe breuken. Geduld is dus geboden, maar ook consistentie in je oefenprogramma.

Kunnen er complicaties optreden?

Helaas, ja. Hoewel de meeste mensen goed herstellen, kunnen er problemen ontstaan:

  • Chronische pijn of stijfheid in de pols
  • Zenuwbeschadiging, wat tintelingen of gevoelloosheid in de vingers veroorzaakt
  • Artrose op latere leeftijd door slijtage van het gewricht
  • Verkeerde genezing als de botdelen niet goed zijn uitgelijnd

Daarom is nazorg zo belangrijk. Regelmatige controles bij de orthopedisch chirurg of revalidatiearts helpen problemen vroegtijdig op te sporen.

Kan je een polsbreuk voorkomen?

Je kunt niet elke val voorkomen — maar je kunt het risico wel verkleinen:

  • Versterk je botten: voldoende calcium, vitamine D en gewichtsdragende sport (zoals wandelen of dansen) houden botten sterk.
  • Let op je omgeving: natte vloeren, losse tapijten, slechte verlichting — allemaal valgevaar.
  • Leer vallen: ja, echt! Bij sporten zoals skiën of skateboarden kun je oefenen om veilig te landen — bijvoorbeeld op je bil in plaats van je hand.
  • Gebruik bescherming: polsbeschermers bij skateboarden of skiën zijn geen overbodige luxe.

Conclusie: veelvoorkomend, maar niet onbelangrijk

Een distale radiusfractuur is misschien “gewoon” een polsbreuk — maar het is een serieuus letsel dat aandacht verdient.

Of je nu 20 of 70 bent, een breuk aan je pols beïnvloedt alles: van tandenpoetsen tot koffie zetten. Gelukkig zijn de behandelingsmogelijkheden goed, en met de juiste zorg herstellen de meeste mensen volledig. Maar de beste strategie blijft: voorkomen is beter dan genezen. Dus let op je tenen, sterk je botten, en strek je armen liever niet uit op glad ijs.


Annelies de Vries
Annelies de Vries
Gecertificeerd handtherapeut en revalidatie specialist

Annelies helpt patiënten met handproblemen weer optimaal te functioneren in het dagelijks leven.

Meer over Gipsfase hand en pols

Bekijk alle 18 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →